حسين مروج
210
اصطلاحات فقهى ( فارسى )
قصد كرده واقع نشود ، مثلا از تيراندازى شكار حيوانى را قصد كند ولى تير به انسان اصابت نمايد . كشّاف موارد استعمال : پرداخت ديهء بالاصاله در خطا محض ثابت مىشود . شرح لمعه ، كتاب ديات خطأ الحكّام - اشتباه و غلطهاى قضات در اصدار حكم است . موارد استعمال : ضرر و زيان ناشى از اشتباه قاضى از خطاء الحكّام از بيت المال پرداخت مىشود . شرح لمعه خطأ شبه العمد - كارى كه غالبا كشنده نيست با قصد و اراده انجام دهد ولى عملا منتهى به قتل مىشود ، مثلا از روى قصد و اراده با عصا و تازيانه بزند و قصد كشتن نداشته باشد ، تصادفا در اثر ضرب شخص كشته شود . طلبة الطلبه ؛ تحرير الوسيله موارد استعمال : پرداخت ديهء بالاصاله در خطأ شبه العمد ثابت مىشود . شرح لمعه ، كتاب ديات خطبة - سخنرانى ، وعظ . در فقه ، ايراد سخنانى كه حداقل در ضمن آن حمد و شهادتين و صلوات بر پيامبر اسلام و ائمهء معصومين بوده باشد . مسالك الافهام موارد استعمال : خواندن خطبه قبل از عقد نكاح مستحب است . شرح لمعه خطبة - خواستگارى مرد از زن در امر ازدواج . مجمع البحرين موارد استعمال : بنا به قولى خطبه از زنى كه خواستگار دارد حرام است . شرح لمعه ، كتاب نكاح ؛ طلبة الطلبه خطر - نزديكى به هلاكت . در فقه ، مالى است كه جهت برندگان در مسابقهء اسبدوانى و تيراندازى تعيين مىگردد . موارد استعمال : تعيين خطر در مسابقه يكى از شرايط مىباشد . شرح لمعه ، كتاب سبق و رمايه خطمىّ - در فقه ، گياهى است كه با آن موى سر را مىشويند . طلبة الطلبه در حديث است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله سر خود را با خطمى مىشست . لسان العرب خطوة - به راه رفتن و مشى گفته مىشود . لسان العرب موارد استعمال : فقط در صورت سبق ثيوبت ( باكره نبودن ) بر عقد نكاح مرد مىتواند عقد را فسخ نمايد به علت اين كه ممكن است به واسطهء خطوه و حرقوص ازالهء بكارت بشود . شرح لمعه مرحوم صاحب جواهر به جاى خطوه از كلمه نزوه ( جهيدن ) استفاده كرده است . خطيطة - زمينى كه زمينهاى اطراف آن از باران سيراب شوند ولى به آن باران نبارد . طلبة الطلبه در حديثى از اباذر وارد است كه مىفرمايد : گوسفندان را در خطائط ( جمع خطيطه ) مىچرانيم . لسان العرب خفّ - كفش ، شتر ، شترمرغ . در فقه ، شتر و فيل است . شرح لمعه